Universiteit LeidenZegel Universiteit Leiden

Home > education > profielwerkstuk  

Leiden Observatory

Profielwerkstuk over Sterrenkunde

OnderwerpLeven op aarde
NaamJan Vermeer
Datum2010-03-23 09:03:35
VraagWij zijn vier leerlingen van een basisschool in Delft. We zijn de slimsten van de klas en stellen weleens ingewikkelde vragen aan de juf. Deze weet hier ook niet altijd antwoord op, dus onderzoeken we veel samen met de juf. Nu vragen wij ons af waarom er leven op de aarde mogelijk is en niet op andere planeten. We vinden geen concrete antwoorden, maar weten wel dat het iets te maken heeft met zwaartekracht, de stand van de aarde ten opzichte van de zon en de aanwezigheid van water, maar kunnen hier nog geen touw aan vastknopen. Kunt u ons hier mee helpen?

Groetjes, Gabriel, Annejan, Tess en Patrick.
AntwoordBeste Gabriel, Annejan, Tess en Patrick,

In de eerste plaats mijn complimenten dat jullie op jullie jonge leeftijd al zo diep in de sterrenkundige stof duiken! Dat is ook zeker aan te raden, want de sterrenkunde is zo mooi en interessant en juist jonge onderzoekers zoals jullie zijn uitermate belangrijk.

Over jullie vraag: laten we eerst kijken naar ons zonnestelsel. Daar heb je acht planeten en zoals jullie al aangeven is er slechts op een van die planeten leven mogelijk zoals wij dat kennen. Waarom is dat? Om dat te beantwoorden is het goed om te kijken wat de aarde nu zo speciaal maakt:
- de afstand tot de zon (zoals jullie al aangaven)
- (en mede daardoor) de temperatuur van de aarde
- de aanwezigheid van een atmosfeer (een belangrijke bescherming voor het aardoppervlak)
- de aanwezigheid van water (goed zo!)

Al deze (en nog een paar) factoren zijn belangrijk, want ze zorgen ervoor dat onze aarde een prettige omgeving is voor ons. Zoals je op de volgende website kunt zien (http://www.astronomie.nl/nieuws/558/de_planeten.html), zijn de omstandigheden op de andere zeven planeten van ons zonnestelsel niet zo geschikt voor ons mensen (of dieren) om erop te kunnen leven.

Er wordt op het moment binnen de sterrenkunde (wereldwijd en ook bij de Leidse Sterrewacht!) veel onderzoek gedaan naar het zoeken van andere planeten buiten ons zonnestelsel. Deze planeten worden exoplaneten genoemd. Een van de onderzoeksdoelen is om te kijken of er andere planeten zijn die dezelfde soort omstandigheden als de aarde hebben.

Om het even samen te vatten:
- dat de aarde voor ons mensen (en dieren) leefbaar is, komt door de verschillende speciale omstandigheden waar de aarde in verkeerd;
- de andere planeten van ons zonnestelsel verkeren niet in die (maar in ander) omstandigheden, die het leven op die planeten voor de mensen niet mogelijk maakt;
- sterrenkundigen onderzoeken of er exoplaneten zijn die onder dezelfde soort omstandigheden verkeren als de aarde.

Ik hoop dat dit jullie verder op weg helpt. Willen jullie nog meer hierover lezen, kijk dan op de volgende websites:
http://mediatheek.thinkquest.nl/~ll055/aarde/life.htm#temp
http://mediatheek.thinkquest.nl/~ll125/nl/atmos_nl.htm
http://nl.wikipedia.org/wiki/Exoplaneet
http://www.astronomie.nl/nieuws/740/leidse_studenten_ontdekken_exoplaneet.html

Leerzame astronomische spelletjes/puzzeltjes:
http://www.astronomie.nl/specials/astroman/astroman.html
http://www.rug.nl/sciencelinx/blackholegame/home.html

Veel succes met jullie sterrenkundig onderzoek en mochten jullie nog vragen hebben, dan kunnen jullie een e-mail sturen naar ambasster@science.leidenuniv.nl.

Met vriendelijke groet,

Tjibaria Pijloo

[Terug]