Universiteit LeidenZegel Universiteit Leiden

Home > education > profielwerkstuk  

Leiden Observatory

Profielwerkstuk over Sterrenkunde

OnderwerpMassabepaling
NaamAnahita en Pauline
Datum2009-10-01 11:10:47
VraagBeste meneer/mevrouw,

Wij willen graag een pws maken over zwarte gaten en zijn massa. We willen er graag een meer praktisch pws van maken en niet zo zeer een theoretisch pws. Het probleem is alleen dat het moeilijk is daar een goede practische opdracht bij te doen. We willen graag een practicum uitvoeren, dat we in een presentatie aan de school kunnen verwerken.
Een alternatief voor dit onderwerp, zou "De massabepaling van Jupiter (m.b.v. zijn manen)" kunnen zijn, waarbij we zelf kunnen waarnemen en eventueel zelf een telescoop of een model kunnen bouwen.

We hopen dat u ons kunt helpen.
Bij voorbaat dank.


Anahita en Pauline
AntwoordHallo Anahita en Pauline,

Wat leuk dat jullie een profielwerkstuk over zwarte gaten willen maken. Zwarte gaten zijn een van de meest spannende en exotische objecten van het heelal. Het is dan ook geen wonder dat jullie het ook een ontzettend mooi onderwerp vinden.

De Leidse Sterrewacht heeft een uitdagende en leerzame praktische opdracht beschikbaar over het zwarte gat in ons eigen melkwegstelsel: Sagittarius A*. Bij die opdracht, die overigens van universitair niveau is, bereken je de massa van dit zwarte gat. Zoals je misschien wel weet, kun je een zwart gat niet zien.
Dit is zo, omdat een zwart gat zo'n enorme gravitatiekracht heeft, dat zelfs het licht er niet aan kan ontsnappen. We weten eigenlijk pas sinds kort dat er een zwarte gat in het centrum van ons eigen melkwegstelsel zit en dat dit een niet-actief zwart gat is (d.w.z. hij heeft geen accretie schijf, zie http://nl.wikipedia.org/wiki/Accretieschijf). We kunnen dit zwart gat 'zien' door de bewegingen van sterren rondom dat zwart gat in kaart te brengen. Met die verkregen informatie kun je ook de massa van een zwart gat berekenen. In de praktische opdracht ga je zelf aan de slag met data van een van die sterren en bepaal je aan de hand van verschillende onderdelen zelf de massa van het zwarte gat Sagittarius A*.

In sterrenkundig onderzoek wordt er veelal met data van observaties gewerkt en gaan astronomen met die data aan de slag om van verschillende (extreme) processen in het heelal te leren, of om te kijken of bepaalde voorspellingen die er op grond van een bepaalde theorie zijn gedaan ook echt uitkomen (dat bepaalde voorspelde verschijnselen waarneembaar zijn). Dit aspect komt ook bij deze praktische opdracht naar voren.

Als dit jullie een interessante praktische opdracht lijkt, of als je een andere vraag hebt, dan kun je een e-mail sturen naar: ambasster@science.leidenuniv.nl .

Groetjes,

Tjibaria Pijloo.

[Terug]